Berisha pranon doreheqjen e Mediut dhe e mbulon ate me levdata

Berisha ne konferencen e shtypit

Pyetje: Zoti Kryeministër, në fakt, dita e sotme ka qenë më zhvillime. Përveç dorëheqjes së zotit Mediu, ka edhe një kërkesë të opozitës edhe për dorëheqjen tuaj. A ka pasur ndonjë moment kur ju e keni menduar dorëheqjen?

Kryeministri: Shqipëria është vend i shtetit ligjor dhe në një shtet ligjor për këdo janë të përcaktuara tagrat dhe përgjegjësitë. Kam menduar në çdo moment, në çdo minutë sesi të kufizojmë maksimalisht pasojat e kësaj fatkeqësie të rëndë. Mendoj se vendi ka njohur operacionin më të organizuar të shpëtim-kërkimit dhe unë jam tërësisht i vendosur që, po me këtë shkallë organizimi, t’u përgjigjemi të gjitha pasojave të tragjedisë. Qeveria ka dëshmuar një shkallë të lartë reagimi efikas. Fatmirësisht, Shqipëria është një vend i lirë. Opozita në çdo kohë, në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet e vendit, mund të paraqesë të gjitha kërkesat për kryeministrin, qeverinë, sikundër të adaptojë të gjitha të drejtat ligjore që ka si mocione etj.. Kjo është një fatkeqësi, së cilës ne po përpiqemi t’i japim përgjigjen më të fuqishme, në interesin më të mirë të banorëve të prekur. Nëse duan ta përdorin për qëllime politike, Shqipëria është një vend i lirë dhe të gjitha variantet janë pjesë e diversitetit të një vendi të lirë.

Pyetje: Zoti Kryeministër, pas dorëheqjes së zotit Mediu, ministri i ri i Mbrojtjes do të jetë nga Partia Republikane apo jo?

Kryeministri: Jam këtu para jush për t’ju komunikuar se pranova dorëheqjen e ministrit Mediu. Së afërmi, do të jem sërish para jush për t’ju informuar për kandidaturën që do t’i propozoj presidentit të republikës.

Pyetje: Zoti Berisha, Zëri i Amerikës kishte kontaktuar me përfaqësuesit e kompanisë “Southern Ammunition” dhe ata kanë mohuar faktin se kanë qenë pjesë e operacionit të çmontimit të municionit me kalibër të madh, që ka filluar sipas tyre në janar. A keni një përgjigje për këtë, megjithëse Ministria e Mbrojtjes ka shpërndarë një kontratë, por që firma amerikane thotë se ishte nënkontraktuar një firmë shqiptare?

Kryeministri: Kjo pyetje më është bërë edhe para dy ditësh dhe për të kam vetëm këtë përgjigje nga Ministria e Mbrojtjes, se ajo disponon një kërkesë me shkrim, të paraqitur prej kompanisë, për një kontratë të re për çmontim municionesh. Së dyti, përveç kësaj kërkese, Ministria e Mbrojtjes, drejtoria përkatëse e marrëdhënieve tregtare, disponon dokumentin apo kontratën e firmosur me kompaninë në fjalë. Të themi që këto dokumente janë të gjitha të falsifikuara, nuk më duket e saktë. Megjithatë ka një hetim nga prokuroria e vendit, e cila po punon dhe do të punojë për zbardhjen e plotë të të gjitha përgjegjësive. Ministria e Mbrojtjes ka ofruar dhe do t’i ofrojë çdo dokument që nevojitet jo vetëm prokurorisë, por edhe medieve. Nëse është e vërtetë një bisedë telefonike apo një kërkesë e kontratë e firmosur prej firmës, këtë ta verifikojnë organet kompetente që kanë ndërmarrë hetimin. Një nga çështjet që do të hetohen është edhe kjo që ju pyesni, cila është e vërtetë, telefonata apo kontrata dhe kërkesa paraprake për të pasur një marrëdhënie kontraktuale për këtë qëllim dhe një seri dokumentesh e vendimesh të tjera, të ndërmarra mbi bazën e kësaj kërkese nga autoritetet e këtij dikasteri.

Pyetje: Mendoni se i duhej dhënë kësaj firme amerikane, e cila në faqen e saj në internet thotë se mund të bëjë çmontime të kalibrave më të vogla?

Kryeministri: Kryeministri nuk është anëtar i autoriteteve kontraktuese. Kryeministri nuk ka asnjë tagër të tillë, por janë autoritetet kontraktuese, ato që vlerësojnë kushtet dhe konditat. Procesi është në hetim dhe kërkon një gjykim profesional. Kjo do gjykohet nga ekspertë, të cilët do të thonë fjalën e tyre dhe vlerësohet prej tyre me ekspertizën përkatëse. Nuk është Kryeministri ai që vlerëson përshtatshmërinë kontraktuale të këtij apo atij individi.

 Pyetje: Zoti Kryeministër, gjatë ditës së sotme ka pasur një protestë nga banorët në Vorë. Çmendon të bëjë qeveria për ta?

Kryeministri:  E theksoj edhe një herë se në një vend të lirë janë të pranuara të gjitha format e qëndrimeve brenda ligjore. Unë i ndoqa disa nga shqetësimet e tyre. Ata, të cilët nuk duan ta politizojnë fatkeqësinë e tyre, unë dua t’i siguroj se mbi bazën e ligjit të emergjencës qeveria do të qëndrojë një për një në ndihmë dhe në zhdëmtim të tyre dhe këtë do ta bëjë pavarësisht nëse do të ketë protesta apo jo, sepse ne nuk ndjekim linja politike. Ata kanë shprehur edhe një shqetësim të dytë për disa magazina apo depo gazi. Edhe kjo kërkesë do të merret në shqyrtim nga Inspektorati. Gjithashtu kanë kërkuar që të shpejtohet procesi dhe unë mund t’ju informoj se sot kanë punuar rreth 10 grupe vlerësimi dhe kanë arritur në vlerësimin e mbi 400 banesave. Nesër janë të përgatitura për të filluar punën rreth 40 grupe vlerësimi njëkohësisht. Ju siguroj se 40 grupet e vlerësimit do punojmë me shpejtësi më të madhe për të bërë vlerësimin, sikundër do të kërkohen dhe ekspertë ndërkombëtare për një vlerësim edhe më të plotë. Vlerësimi ynë është i domosdoshëm për qeverinë, por edhe ekspertët ndërkombëtarë janë të dobishëm në këtë rast, të cilët na janë ofruar dhe ne do t’i marrim.

Së fundi, kam dëgjuar banorët të thonë se nuk kanë ku të rrinë. Unë në mënyrë të përsëritur i ftoj ata të drejtohen në konvaleshencat e Ministrisë së Mbrojtjes dhe Ministrisë së Brendshme. I garantoj se do të kenë atje të gjitha kushtet. Nesër fillon funksionimi i shkollës në këtë territor, ndërsa sot janë dërguar nga kryqi i kuq veshje. Ndërkohë që qeveria ka marrë masa për t’u blerë veshjet që ju mungojnë, sepse, në fakt, ju mungojnë shumë gjëra. I ftoj të qëndrojnë aty dhe jo tek familjarët, sepse në konvaleshenca kanë e do t’ju krijojmë të gjitha kushtet dhe kujdesin shëndetësor, kujdesin psikologji, të ushqimit dhe shkollimit të fëmijëve për periudhën derisa zona të bëhet e parrezikshme. Më pas do të vendosim bashkë me ta. Pra, ne jemi të vendosur t’u japim përgjigjen më të shpejtë shqetësimeve të tyre. Ne dëgjojmë kërkesat e tyre më të ligjshme dhe të drejta. Natyrisht, ata që duan ta shfrytëzojnë për qëllime politike, le ta shfrytëzojnë, kanë të drejtat e tyre. Një vend i lirë është një vend i lirë.

Pyetje: Zoti Berisha, situata e krijuar pas ngjarjes në Gërdec dhe dorëheqja e sotme e ministrit të Mbrojtjes zotit Fatmir Mediu, a do të ndikojnë në marrjen e ftesës së Shqipërisë për në NATO?

Kryeministri:  Nuk ka asnjë ndikim. Këto janë aksidente që kanë një memorie në to, në shumë vende. Dorëheqjet për vendet e lira janë një dukuri civile jo e pazakontë, që përbëjnë një standard të ri për një vend të lirë.

 Pyetje: Zoti Kryeministër, ç’nevojë kishte qeveria shqiptare të lidhte kontratë me një kompani të huaj  kur në kontratë ishte e parathënë se kjo kompani do të jepte vetëm suport për një kompani shqiptare, të cilën duhet ta zgjidhë kjo kompani?

Kryeministri: Qeveria shqiptare ka një vendim, të cilin ju mund ta merrni, i detyruar nga ligji Për Forcat e Armatosura. Ligji për Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë i njeh qeverisë si tagër për ushtrinë, buxhetin, trajtimin e problemit të municioneve jashtë përdorimit dhe të pajisjeve në tërësi jashtë përdorimit, meqenëse janë vlera materiale. Ligji ka kërkuar që kjo të rregullohet me vendim të Këshillit të Ministrave. Kur erdhëm në pushtet, nuk gjetëm asnjë vendim që nga viti 2003 në zbatim të këtij ligji, ndërkohë që është vepruar intensivisht me municionin gjatë gjithë këtyre viteve. Në vitin 2003, është miratuar në Këshillin e Ministrave një Kod Etik i Bashkimit Europian për municionet, i cili ishte larg së qenit kuadri ligjor për Shqipërinë. Pra, qeveria që unë kryesoj ka miratuar vendimin e trajtimit të problemit në tërësi dhe ka përcaktuar tërësisht të gjithë problematikën.

Qeveria shqiptare nuk ka kontaktuar me këtë kompani. Qeveria shqiptare ka autorizuar dikasterin që të përdorë outsource-in si metodë demolimi të municioneve, sepse me këtë metodë janë kompletuar disa projekte. Në muajin shtator, ka përfunduar i gjithë çmontimi i minave dhe silurëve në bregdet, me një financim të Departamentit të Shtetit. Një tjetër projekt është me NATO-n, në Mjekës dhe një tjetër me Ministrinë e Mbrojtjes, në Poliçan. Pra, demolimi është një nga praktikat më të zakonshme për likuidimin e municioneve të dëmtuara. Kjo firmë është kontraktuar nga autoriteti kontraktor për municionet i Ministrisë së Mbrojtjes. Nëse i ka respektuar apo jo rregullat, kjo do të jetë objekt i hetimit të nisur. Nuk ka pasur asnjë ankesë nga askush lidhur me kontratën apo procesin, ndaj kjo është ajo që mund të them për marrëdhëniet kontraktore.

Pyetje: A ka gabuar Ministria e Mbrojtjes që ka përzgjedhur pikërisht zonën ku ndodhi tragjedia për të ndërtuar këtë fabrikë?

Kryeministri: Unë e kam thënë që në fillim se do të hetohen të gjitha aspektet. Nuk besoj se do mund të ketë njeri që do të shtrojë pyetjen apo të mund të japë përgjigje tjetër përveç se jo, për sa i përket vendndodhjes së fabrikës. Kjo është gjëja më e faktuar, sepse vetë zhvillimi e tregoi. Dua të theksoi se ka rregulla dhe kushte që respektohen në përzgjedhjen e vendeve. Këto janë çështje që do të hetohen, por, pavarësisht rregullave dhe kushteve, është e qartë se Gërdeci nuk mund të ishte zonë për këto ndërtime. Këtë e faktoi në mënyrën më tragjike ngjarja që ndodhi.

Pyetje: Zoti Kryeministër, meqenëse jeni te hetimet, a jeni informuar në orët e pasdites se si po ecin hetimet, pasi mësuam ndalimin e disa personave për këtë ngjarje?

Kryeministri: Nuk kam informacion, por ajo çfarë dua të siguroj është se institucioni i akuzës do të ketë në dispozicion të gjithë dokumentacionin dhe çdo gjë tjetër që i nevojitet për të bërë zbardhjen e plotë të shkaqeve, rrethanave dhe përgjegjësive të kësaj fatkeqësie.

Pyetje: Zoti Kryeministër, duke u kthyer tek dëmshpërblimi i banorëve në zonën e goditur,  pavarësisht se qeveria është shprehur e gatshme për dëmshpërblim të plotë, firma që bënte çmontimin e municioneve është një nga firmat më të fuqishme në vend. A do të ketë një dëmshpërblim të banorëve nga vetë firma dhe si do të veprojë qeveria në këtë drejtim?

Kryeministri: Çështja që ju shtroni është shumë e drejtë dhe normalisht në marrëdhëniet kontraktuale private, firmat përgjigjen të parat. Por firma aktualisht është nën hetim dhe të gjitha tagrat asaj do t’ia përcaktojnë organet kompetente. Ekzekutivi do të mobilizojë të gjithë resurset e veta për t’ju përgjigjur qytetarëve të bashkisë së Vorës me një rindërtim të plotë të të gjitha shtëpive, shkollave, qendrave shëndetësore, lokaleve dhe bizneseve të dëmtuara. Sikundër është e vendosur të nxisë dhe stimulojë bizneset në këtë zonë për të hapur vende pune. Unë jam shumë dakord me pyetjen tuaj, por ai është një proces i zgjatur, ndërkohë që qytetarët e Vorës kërkojnë mbështetje imediate të gjithanshme. Në do të përpiqemi t’ua ofrojmë atë me shpejtësinë maksimale të mundshme. Problemi më i madh tani është heqja e rrënojave, pasi është problem mjaft i rrezikshëm dhe duhet bërë patjetër. Sapo të heqim rrënojat dhe të krijohen sheshet e ndërtimit, do të fillojë menjëherë të procedohet me ndërtimin.

Pyetje: Zoti Kryeministër, prej dy ditësh ju flisni për hetim. A mendoni se Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura ka përgjegjësi për tragjedinë e ndodhur?

Kryeministri: Hetimin nuk e bën Kryeministri dhe besoj se jeni dakord me ketë. Për më tepër, ka ikur koha kur kishim një institucion prokurorie të bllokuar. Sot ne kemi një institucion prokurorie të vendosur të ushtrojë misionin e tij ligjor. Unë jam i vendosur t’i garantoj këtij institucioni të gjithë dokumentacionin dhe gjithçka që duhet për të përmbushur sa më mirë detyrën e tij. Por, unë nuk do të bëhem pjesë e hetimit, sepse nuk mund të bëhem.  

Pyetje: Zoti Kryeministër, dëmet nga shpërthimi kanë qenë shumë të mëdha dhe ju e keni cilësuar një tragjedi kombëtare. Përse nuk u shpall ditë zie?

Kryeministri: Jeni ngutur. Sigurisht që do të ketë ditë zie, por kam qenë i frenuar për faktin se të humburit ishin më shumë sesa të identifikuarit. Në këtë rast, doja që dita e zisë t’i referohej numrit më të madh të viktimave. Kjo ka qenë arsyeja e vetme. Sot janë gjetur katër kufoma dhe po punohet për identifikimin e tyre. Nuk ka dyshim që kjo është një fatkeqësi, një gjëmë e vërtetë kombëtare dhe ne do t’i qëndrojmë si e tillë. .

Pyetje: Zoti Berisha, a e quani të drejtë nën kontraktimin e firmës shqiptare që ka pasur precedent penal dhe a keni qenë ju në dijeni të kësaj?

Kryeministri: Në mënyrë absolute nuk kam pasur dijeni për kontraktimin dhe Kryeministri nuk ka dijeni për asnjë nën kontraktues. Edhe një herë, nëse i referohemi ligjit të ri të prokurimit publik, ky ligj i ka hequr Këshillit të Ministrave çdo të drejtë të sillet si autoritet kontraktues kolektiv. Në këtë kontekst, jo në këtë rast, por në asnjë rast, Kryeministri dhe Këshilli i Ministrave nuk ka dijeni për nën kontraktorët. Ka vetëm një rrethanë në të cilën Kryeministri mund të ketë dijeni dhe kjo është në rastet kur Kryeministrit i drejtohen ankesa. Kryeministri ka një Departament Antikorrupsioni dhe të shqyrtimit të ankesave, të cilin e aktivizon sipas të gjitha rregullave. Por ky Departament aktivizohet në bazë të të gjitha rregullave dhe jo mbi bazën e pushtetit të Kryeministrit.

Pyetje: A mund të na përcaktoni një afat për rindërtimin e zonës?

Kryeministri: Tashmë problemi më emergjent, pas kërkimit përfundimtar në zonën e eksplozionit për të parë nëse ka viktima të tjerë, është ai i pastrimit nga predhat. Pas saj, do të duhet të ketë një mobilizim shumë të madh për pastrimin e rrënojave. Forcat e xhenios do të vendosen aty me të gjitha mjetet e tyre dhe do të kontraktohet numri i punëtorëve të nevojshëm për të bërë pastrimin, në një kohë sa më shkurtër. Pasi të bëhet pastrimi, do merret vendimi nëse zhdëmtimi do të jetë direkt në vlerën e shtëpisë dhe t’u jepet ta ndërtojnë vetë banorët, apo do kontraktohen kompani private për të bërë ndërtimin dhe rindërtimin. Këto janë vendime të pamarra ende dhe lidhur me këto procedura do të merret një vendim i Ministrisë së Financave. Ne do të përpiqemi të zgjedhim mënyrën që u intereson më shumë banorëve.

Pyetje: Ndonjë afat nëse mundeni?

Kryeministri Berisha: Meqenëse kemi një stinë të favorshme përpara, koha do të jetë shumë më e shpejtë, nga çdo mund të ishte në një stinë të disfavorshme. Por që të përcaktoj tani një afat dhe të them se brenda kësaj date do të ketë përfunduar, kjo do të varet nga vendimi që do të marrë qeveria, nëse do të kontraktohen firma për të meremetuar dhe ndërtuar banesat mbi bazën e kontratave që do u caktohet një afat, apo do t’u jepen para banorëve, pastaj afatin e përcaktojnë ata vetë.

Pyetje: A e keni inkurajuar ju zotin Mediu të japë dorëheqjen?

Kryeministri: Të jeni shumë të sigurt se zoti Mediu ka qenë fare i vendosur të japë dorëheqjen. Sikurse e keni parë dhe ju, zoti Mediu ka bërë maksimumin në operacionet e shpëtim-kërkimit. Ditën e parë ka shkuar deri në 10 metra nga zona e llavës, për të shoqëruar ushtarakët që nxorën tre viktima dhe të plagosurit nga ajo zonë. Ai është përpjekur të qëndrojë në krye të detyrës. Zoti Mediu është një politikan me integritet, i cili kishte një mendim të qartë në kokë se do të merrte si politikan vendimin që i takonte të merrte në këtë rast. Absolutisht nuk ka pasur inkurajim, por ka qenë një vendim i tij, natyrisht i mirëkuptuar nga unë.